چند تن از مراجع تقلید در پاسخ به استفتائی نظر خود را درباره خرید و فروش حق امتیاز وام اعلام کردند.

حضرات آیات خامنه ای، مکارم شیرازی، وحید خراسانی، نوری همدانی و سبحانی و صافی گلپایگانی و سیستانی در پاسخ به استفتائی نظر خود را پیرامون خرید و فروش و واگذاری حق امتیاز وام بانکی اعلام کردند.

متن استفتاء و پاسخ های مراجع تقلید بدین شرح است:
بسم‌الله الرحمن الرحیم پس از عرض سلام به استحضار می‌رساند: شخصی مبلغ یکصد میلیون‌ تومان در بانک، سپرده‌گذاری می‌نماید و پس از گذشت چند ماه به اندازه همان مبلغ سپرده، امتیاز وام قرض‌الحسنه به او تعلق می‌گیرد که طبق قانون بانک مذکور قابل انتقال به شخص ثالث است و این شخص حق امتیاز وام یکصد میلیونی خود را در ازای مبلغی به شخص ثالث واگذار می‌نمایند. حال سوال این است که آیا واگذاری حق امتیاز وام در ازای مبلغ معین حرام و ربا می‌باشد؟
با کمال تشکر و آرزوی توفیقات روز افزودن

پاسخ مقام معظم رهبری
بسمه تعالی
در فرض مرقوم، واگذاری امتیاز با مراعات مقرارت مربوطه در برابر دریافت وجه، مانع ندارد. دفتر حضرت آیت‌الله خامنه‌ای (بخش استفتائات)

پاسخ آیت الله مکارم شیرازی
بسمه تعالی
چنانچه این کار با مقررات بانکی که وام می‌دهد، مخالفت نداشته باشد، اشکالی ندارد. همیشه موفق باشید

پاسخ آیت الله وحید خراسانی
بسمه تعالی
علیکم سلام چنانچه وام ربوی نباشد واگذاری حق امتیاز وام به عقد صلح در ازای مبلغ معین، اگر مخالف با قانون وام دهنده نباشد، اشکالی ندارد. والله العالم

پاسخ آیت الله نوری همدانی
بسمه تعالی
سلام علیکم
اگر واگذاری حق امتیاز وام به دیگری برخلاف مقررات حکومت اسلامی نباشد، اشکال ندارد.

پاسخ آیت الله سبحانی
بسمه‌تعالی
اگر شخص ثالث پس از انتقال حق وام به او خود مستقیما بدهکار بانک می‌شود، واگذاری حق وام در ازای مبلغی به او اشکال ندارد. لازم به ذکر است که این در صورتی است که اصل وام مشروع باشد و در آن ربا نباشد. والله العالم

پاسخ آیت الله العظمی صافی گلپایگانی
بسمه‌تعالی
اگر منظور این است که مثلا امتیاز وام را بفروشد وجه شرعی ندارد و اگر پولی را به عنوان وام گرفته و نزد خودش موجود است و می‌خواهد همان را به قیمت بیشتر بفروشد در صورتی‌که وام ربوی نبوده اشکال ندارد و اگر ربوی بوده چون مالک آن نشده فروشش جایز نیست.

پاسخ آیت الله العظمی سیستانی
بسمه‌تعالی
دریافت وجه در مقابل واگذاری وام فی‌نفسه اشکال ندارد.

واگذاری امتیاز وام یا تسهیلات بانکی به دیگران
مسأله 1489. واگذاری «امتیاز وام یا تسهیلات بانکی» به شخص دیگر، در ازای دریافت مبلغ معیّنی با رعایت نکات ذیل اشکال ندارد:
1. وام یا تسهیلات ربوی نباشد یا چنانچه ربوی است به شیوۀ مشروع از بانک برداشت گردد؛
2. این واگذاری خلاف مقرّرات بانک نباشد؛
3. چنانچه امتیاز تسهیلات به شخص ثالث در ازای دریافت عوض واگذار می¬شود، جایز نیست شخص مذکور عوض را از تسهیلات دریافتی بپردازد؛ زیرا معمولاً از نظر مقرّرات بانکی مسیر مصرف تسهیلات مانند فروش اقساطی جهات معیّنی است که شامل مورد واگذاری تسهیلات نمی¬گردد، بلکه در این صورت باید عوض را از پول دیگری بپردازد؛ البتّه، اگر امتیاز وام قرض‌الحسنه به شخص ثالث در ازای دریافت عوض واگذار می‌شود، چنانچه جهت معیّنی برای مصرف وام مشخّص نشده، جایز است شخص مذکور عوض را از وام دریافتی بپردازد. با رعایت نکات فوق، چنانچه متقاضی امتیاز وام یا تسهیلات اعلام نماید: «اگر صاحب امتیاز وام یا تسهیلات، آن را حسب مقرّرات بانک به و ی انتقال دهد، مبلغ معیّنی را به او بابت حقّ الزحمه (جُعْل) می ¬پردازد»، اشکال ندارد و قرارداد مذکور تطبیق بر جُعاله می‌شود؛ همچنان که اگر متقاضی وام یا تسهیلات به عنوان «مُصالِح» مبلغ معیّنی را در ذمّۀ خویش به نفع صاحب امتیاز مصالحه نماید، در عوض آنکه وی اقدام به عمل واگذاری امتیاز وام یا تسهیلات حسب مقرّرات بانکی به او نماید و صاحب امتیاز به عنوان «مُتصالح»[5] صلح مذکور را بپذیرد، بر وی واجب می¬شود به تعهّد خویش عمل نماید